آزمون HDT (Heat Deflection Temperature) یا دمای خمش تحت بار، یک روش استاندارد برای تعیین دمایی است که در آن یک ماده تحت بار معین، مقدار مشخصی خمش را تجربه می‌کند. این آزمون به ویژه برای مواد پلیمری و ترموپلاستیک‌ها استفاده می‌شود و به تعیین دمای کاربردی مواد در شرایطی که تحت بار و حرارت قرار دارند، کمک می‌کند.

هدف از آزمون HDT

• تعیین دمای خمش تحت بار (HDT): دمایی که در آن یک نمونه پلیمری تحت بار مشخص، به میزان معینی خم می‌شود.

• ارزیابی مقاومت حرارتی مواد پلیمری تحت بار: بررسی اینکه ماده تا چه دمایی می‌تواند شکل و استحکام خود را تحت بار حفظ کند.

پارامترهای مهم در آزمون HDT

• بار (Load): نیرویی که به وسط نمونه اعمال می‌شود (بر حسب مگاپاسکال یا psi).

• سرعت افزایش دما (Heating Rate): سرعتی که دما در طول آزمایش افزایش داده می‌شود (بر حسب درجه سانتیگراد در دقیقه).

• خمش (Deflection): میزان تغییر شکل نمونه در اثر بار و حرارت (بر حسب میلی‌متر یا اینچ).

• دمای خمش تحت بار (HDT): دمایی که در آن نمونه به میزان مشخصی خم می‌شود (بر حسب درجه سانتیگراد).

استانداردها

آزمون HDT تحت استانداردهای مختلفی انجام می‌شود، از جمله:

• ASTM D648: روش آزمون استاندارد برای دمای خمش تحت بار پلاستیک‌ها

• ISO 75: پلاستیک‌ها – تعیین دمای خمش تحت بار

روش‌های آزمون HDT

• روش A: بار ۱.۸۲ مگاپاسکال (۲۶۴ psi)

• روش B: بار ۰.۴۵۵ مگاپاسکال (۶۶ psi)

• روش C: برای موادی با مدول خمشی بالا

کاربردهای آزمون HDT

• کنترل کیفیت: برای اطمینان از اینکه مواد پلیمری تولید شده دارای خواص حرارتی و مکانیکی مورد نظر هستند.

• انتخاب مواد: برای انتخاب مناسب‌ترین ماده پلیمری برای کاربردهایی که در معرض دماهای بالا و بارهای مکانیکی قرار دارند.

• تحقیق و توسعه: برای بررسی اثرات تغییرات در ترکیب یا فرآیند تولید بر خواص حرارتی و مکانیکی مواد پلیمری.

• مقایسه مواد: برای مقایسه خواص حرارتی و مکانیکی مواد پلیمری مختلف.

مزایای آزمون HDT

• سادگی: انجام آزمون نسبتاً ساده است.

• استاندارد بودن: روش آزمون به خوبی تعریف شده و استاندارد است.

• اطلاعات مفید: اطلاعات مهمی در مورد رفتار حرارتی و مکانیکی ماده پلیمری تحت بار ارائه می‌دهد.

محدودیت‌ها

• وابستگی به بار و هندسه نمونه: نتایج آزمون به بار اعمال شده و ابعاد نمونه بستگی دارد، بنابراین باید شرایط آزمون به دقت کنترل شود.

• عدم ارائه اطلاعات کامل: آزمون HDT فقط دمای خمش تحت بار را تعیین می‌کند و اطلاعات دیگری در مورد رفتار ماده در دماهای مختلف ارائه نمی‌دهد.